Tăng trưởng không còn là “số lượng”, mà là bài toán chất lượng

Tại hội thảo thị trường mới đây, Cushman & Wakefield nhận định Bức tranh kinh tế Việt Nam đang cho thấy những gam màu nổi bật hiếm có trong khu vực. Năm 2025, GDP tăng trưởng 8,02%, kim ngạch thương mại lần đầu chạm mốc hơn 930 tỷ USD, trong khi dòng vốn FDI duy trì ở mức trên 38 tỷ USD. Cùng với đó, thu nhập bình quân đầu người gần như gấp đôi sau một thập kỷ, phản ánh sự mở rộng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu.

Nhưng phía sau những con số ấn tượng ấy là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc. Việt Nam không còn đi theo mô hình tăng trưởng dựa vào chi phí thấp và sản xuất gia công, mà đang dần dịch chuyển sang nền kinh tế giá trị cao, nơi năng suất, công nghệ và chất lượng dòng vốn trở thành thước đo mới.

Các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot hay công nghệ sinh học bắt đầu được ưu tiên trong chiến lược thu hút đầu tư. Điều này cho thấy tham vọng rõ ràng: từ một “công xưởng mới nổi” trở thành trung tâm sản xuất và đổi mới sáng tạo trong khu vực.

Theo các chuyên gia, đây chính là nền tảng quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành một trong ba nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á trước năm 2030, đồng thời tiến tới nhóm quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Đô thị hóa bước vào giai đoạn “khó”: Không thể phát triển kiểu chắp vá

Nếu giai đoạn trước, đô thị hóa chủ yếu là mở rộng không gian và gia tăng nguồn cung nhà ở, thì hiện nay bài toán đã trở nên phức tạp hơn nhiều. Khi nền kinh tế bước sang giai đoạn giá trị cao, đô thị cũng buộc phải “nâng cấp” tương ứng.

Các chuyên gia cảnh báo rằng mô hình phát triển phân mảnh, mỗi khu một kiểu, thiếu liên kết hạ tầng và tiện ích sẽ không còn phù hợp. Thay vào đó, xu hướng tất yếu là phát triển các đô thị tích hợp, nơi hạ tầng giao thông, khu việc làm, giáo dục, y tế và không gian sống được thiết kế như một hệ sinh thái đồng bộ.

“Đô thị hóa thành công chưa bao giờ chỉ là xây thêm nhà ở. Cốt lõi là tạo ra một logic đô thị hoàn chỉnh, nơi mọi yếu tố cùng vận hành hài hòa,” báo cáo của Cushman & Wakefield nhấn mạnh.

Thực tế từ các thị trường quốc tế cho thấy, những đô thị có quy hoạch kỷ luật, đầu tư hạ tầng sớm và phát triển đa chức năng không chỉ thu hút dân cư mà còn duy trì được giá trị bền vững trong dài hạn. Ngược lại, các khu phát triển rời rạc dễ rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá trị và thiếu sức sống.

Việt Nam đang đứng trước một thời điểm hiếm có, khi các yếu tố nền tảng từ quy mô dân số hơn 100 triệu người, tầng lớp trung lưu gia tăng, đến dòng vốn FDI ổn định cùng hội tụ.

Nhưng cơ hội chỉ thực sự trở thành lợi thế nếu đi kèm với một cách tiếp cận mới: phát triển đô thị như một chiến lược dài hạn, thay vì những bước đi ngắn hạn, rời rạc.

Trong cuộc chơi mới này, câu hỏi không còn là “đô thị sẽ lớn đến đâu”, mà là “đô thị sẽ đáng sống và cạnh tranh đến mức nào”.